Co musisz wiedzieć? W skrócie
- Cytologia (badanie ginekologiczne) służy do wykrywania nieprawidłowych komórek w szyjce macicy, co pozwala na wczesne zdiagnozowanie zmian przedrakowych lub nowotworowych.
- Są dwa typy cytologii: tradycyjna (pobrana i oglądana pod mikroskopem na szkiełku) oraz cytologia płynna (LBC), gdzie komórki są zanurzone w specjalnym płynie – LBC ma lepszą czułość, pozwala na testy molekularne i eliminuje czynniki zakłócające wynik.
- Zalecenia: cytologia tradycyjna co roku, cytologia płynna co dwa lata; najlepiej wykonać badanie w połowie cyklu miesiączkowego; unikać stosunków, irygacji pochwy i leków dopochwowych na kilka dni przed badaniem.
Spis treści
Badanie cytologiczne, zwłaszcza LBC to kluczowy element diagnostyki profilaktycznej, pozwalające na wczesne wykrycie schorzeń narządów rodnych. Regularnie wykonywana cytologia istotnie wpływa na ochronę zdrowia kobiet.
Cytologia dla zdrowia
Rak szyjki macicy jest jednym z najpoważniejszych i najczęściej występującym nowotworem dotykającym kobiet. Każdego dnia przyczynia się do śmierci wielu kobiet na całym świecie, które dzięki wczesnemu wykryciu tej podstępnej choroby mogłyby zostać wyleczone i cieszyć się nie tylko zdrowiem, ale przede wszystkim życiem.
Warto również pamiętać o tym, że ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy wzrasta wraz z wiekiem, a połowa kobiet dotknięta tym nowotworem jest pomiędzy 40., a 65. rokiem życia. Z tego względu regularnie wykonywane badanie cytologiczne ma kluczowe znaczenie dla ochrony zdrowia kobiet.
Cytologia – co to za badanie
Cytologia ginekologiczna to diagnostyka mająca na celu identyfikację nieprawidłowych komórek, szczególnie w obszarze szyjki macicy[1]. Badanie to wykonuje się w celu wykrycia zmian przedrakowych lub rakowych. Im wcześniej zostaną wykryte nieprawidłowości, tym skuteczniejsze będzie leczenie, umożliwiając tym samym pacjentce jego podjęcie na wcześniejszym etapie rozwoju choroby nowotworowej.
Cytologia tradycyjna
W badaniu cytologicznym w ginekologii wyróżniamy dwa jego rodzaje. Pierwsze, najpopularniejsze to cytologia tradycyjna pobierana na szkiełko. Polega ona na pobraniu szpatułką, bądź specjalną szczoteczką komórek z obszaru szyjki macicy, a następnie sprawdzeniu wymazu na szkiełku pod mikroskopem. Cytologia tradycyjna jest nadal szeroko stosowana, ale coraz częściej zastępowana nowocześniejszym badaniem, jakim jest cytologia płynna.
Cytologia płynna
Cytologia płynna, znana pod nazwą LBC (Liquid Based Cytology) to zdecydowanie dokładniejsze badanie, ponieważ podlega bardziej zaawansowanej analizie. Komórki pobierane są dokładnie w taki sam sposób, jak w przypadku cytologii tradycyjnej, różnica polega na tym, że umieszczane są nie na szkiełku, a w specjalnym płynie transportującym.
Cytologia płynna – zalety
Można wyróżnić trzy najważniejsze zalety cytologii płynnej, dającej jej przewagę nad cytologią tradycyjną. Jest to poprawiona czułość badania, możliwość dodatkowych testów molekularnych oraz redukcja faktorów zakłócających. Cytologia płynna jest zdecydowanie bardziej czułym badaniem dzięki przechowywaniu komórek w płynie. Pozwala to na lepsze i dokładniejsze rozpoznawanie zmian.
Dodatkowo próbki płynne pozwalają na – w razie wątpliwości czy konieczności – przeprowadzenie dodatkowych testów molekularnych. Testy te pozwalają na zwiększenie precyzji diagnozy. A to pozwala na wcześniejsze wykrycie ewentualnych mutacji genetycznych, które są zapowiedzią choroby nowotworowej.
Trzeci czynnik dający przewagę cytologii płynnej nad tradycyjną jest redukcja faktorów zakłócających. Chodzi o to, że środowisko płynne pozwala zminimalizować czynniki zakłócające, co prowadzi do bardziej dokładnych wyników. Z tych powodów cytologia płynna jest zdecydowanie lepsza, ponieważ pozwala na bardziej precyzyjne rozpoznanie zmian patologicznych. A to pozwala na rozpoczęcie leczenia na wczesnym etapie rozwoju choroby nowotworowej.
Cytologia – zalecenia
Cytologię tradycyjną powinno się wykonywać raz w roku, a płynną raz na dwa lata. Jedynym przeciwwskazaniem do wykonania badania cytologicznego jest czas miesiączki, a samo badanie najlepiej wykonać w połowie cyklu menstruacyjnego, zazwyczaj cztery dni po zakończeniu krwawienia i najpóźniej cztery dni przed kolejną miesiączką. Na dwa, trzy dni przed badaniem nie zaleca się odbywania stosunków płciowych, aplikowania leków dopochwowych, wykonywania irygacji pochwy, a także stosowania tamponów.
Podsumowanie
Badanie cytologiczne, zwane cytologią jest w ginekologii niezwykle ważnym elementem profilaktyki zdrowotnej. To diagnostyka polegająca na analizie pobranych komórek w celu wykrycia ewentualnych zmian patologicznych. Jest to profilaktyka nowotworowa o której warto pamiętać i wykonywać badanie cytologiczne regularnie. Wczesne wykrycie komórek nowotworowych daje dużą szansę na wyleczenie.
Więcej ciekawych artykułów najdziesz na naszym blogu. Odwiedź nas na IG i TikTok. Potrzebujesz konsultacji stacjonarnej w gabinecie lekarskim we Wrocławiu lub.w Warszawie? Umów konsultację: Zadzwoń lub umów się online.
Czym jest cytologia?
Cytologia, czyli badanie cytologiczne, to metoda diagnostyczna służąca do identyfikacji nieprawidłowych komórek, szczególnie w szyjce macicy. Ma na celu wykrycie zmian przednowotworowych lub nowotworowych.
Dlaczego regularne badania cytologiczne są tak ważne?
Regularne wykonywanie cytologii jest niezwykle ważne dla zdrowia kobiet, ponieważ wczesne wykrycie nieprawidłowości znacząco poprawia skuteczność leczenia. Jest to kluczowy element profilaktyki wczesnego wykrywania schorzeń narządów rodnych.
Jakie są rodzaje cytologii i jak często należy je wykonywać?
Wyróżnia się dwa rodzaje badań cytologicznych:
Cytologia tradycyjna – powinna być wykonywana raz w roku.
Cytologia płynna (LBC) – zaleca się jej wykonywanie raz na dwa lata.
Kiedy jest najlepszy czas na wykonanie badania cytologicznego?
Najlepszym czasem na wykonanie cytologii jest środek cyklu miesiączkowego, zazwyczaj cztery dni po zakończeniu krwawienia i nie później niż cztery dni przed rozpoczęciem kolejnej miesiączki.
Co wykrywa cytologia?
Cytologia jest kluczowym badaniem profilaktycznym, które pomaga w wczesnym wykrywaniu stanów przednowotworowych oraz nowotworów narządów rodnych, szczególnie raka szyjki macicy.
